Informacija o dosadašnjim aktivnostima (SALW)

Datum objave: 30.03.2006 15:02 | Autor: Kontrola i smanjenje naoružanja

Štampaj stranicu

Republika Crna Gora
MINISTARSTVO UNUTRAŠNJIH POSLOVA


PREGLED AKTIVNOSTI
na planu kontrole i smanjenja lakog i malokalibarskog naoružanja u Crnoj Gori


Značajne količine neregistrovanog oružja (po nekim procjenama radi se o nekoliko desetina hiljada komada) i minsko-eksplozivnih sredstava naslijedjene su iz prošlosti ili nabavljene raznim nelegalnim kanalima u toku posljednje decenije. Rat koji je vodjen na prostorima bivše Jugoslavije, uslovio je da su se u posjedu gradjana našle znatne količine oružja, municije i minsko-eksplozivnih sredstava što utiče na stabilnost Crne Gore pa i samog regiona.
U Crnoj Gori, prema zvaničnim podacima u posjedu gradjana nalazi se oko 103.000 komada registrovanog oružja, kao i odredjene količine oružja u posjedu Ministarstva unutrašnjih poslova i Vojske SiCG. Takodje, značajan je i broj neregistrovanog i nelegalnog oružja koje se nalazi kod gradjana, što je sve bio razlog za pokretanje sveobuhvatne akcije na planu kontrole i smanjenja lakog i malokalibarskog oružja.
Medjunarodne i regionalne organizacije se vrlo intezivno i predano bave problemima ilegalne trgovine oružja i kontrolom naoružanja. U ovim aktivnostima prednjače OUN i njena agencija UNDP, kao i OSCE i SE.
Polazeći od strateškog opredjeljenja Vlade Republike Crne Gore da gradjanima obezbijedi veći stepen bezbjednosti, kao i da se realizuju preuzete medjunarodne obaveze, pokrenuta je široka društvena akcija sa ciljem da se skrene pažnja javnosti na problem ilegalnog posjedovanja oružja, uz uključivanje svih segmenata društva.
U tom smislu, u toku 2003. godine je Ministarstvo unutrašnjih poslova u saradnji sa NVO "Akcija" organizovalo akciju dobrovoljnog vraćanja oružja i minsko-eksplozivnih sredstava pod nazivom "Poštuj život-vrati oružje". Akcija je izvedena u periodu mart-maj 2003. godine. Akciju su pomogli USAID, UNDP I SEESAC. Cilj akcije je bio da gradjani dobrovoljno predaju oružje koje prema Zakonu o oružju ne mogu držati i nositi. Ova akcija je po svom intezitetu, obimu, broju učesnika i načinu izvodjenja, bila veoma kvalitetno pripremljena i izvedena.
U toku sprovodjenja ove akcije gradjani su predali ukupno 1.764 kom. oružja i 274 komada ubojnih sredstava koji su pod pokroviteljstvom UNDP i USAID ORT uništene maja mjeseca u Nikšiću.


Skupština Republike Crne Gore je u julu 2004.godine usvojila Zakon o oružju koji sadrži značajne novine u pogledu uslova za registraciju i nošenje oružja. Zakonom je zabranjeno nošenje oružja na javnom mjestu i predvidjene oštre sankcije za neopoštovanje te norme. Novi Zakon o oružju sadrži standarde Evropske Unije i rješenja koja predstavljaju plod iskustava razvijenih zemalja u ovoj oblasti.
Krajem 2004.godine sprovedena je, u saradnji sa USAID-om i mrežom nevladinih organizacija "Akcija" kampanja pod nazivom "Poštuj zakon ne nosi oružje" koja je imala cilj da se gradjani upoznaju sa ograničenjima koja predvidja novi zakon i animira ih da se i sami uključe u široku akciju za legalizaciju i vraćanje oružja.
Ministarstvo unutrašnjih poslova je u saradnji sa Kancelarijom UNDP u Podgorici od juna 2004.godine radilo na sačinjavanju dokumenta Strategije za kontrolu i smanjenje lakog i malokalibarskog naoružanja u Crnoj Gori. Pored članova Jedinice za strateško planiranje MUP-a Crne Gore na izradi ovog dokumenta učestovali su i predstavnici drugih relevantnih ministarstava, kao i eksperti UNDP-a. Vlada Republike Crne Gore je usvojila strategiju početkom avgusta ove godine, a u oktobru je formirana nacionalna komisija i imenovan nacionalni koordinator za kontrolu i smanjenje lakog i malokalibarskog oružja.
Kao jedna od pratećih aktivnosti projekta kontrole i smanjenja lakog i malokalibarskog naoružanja u saradnji sa UNDP, realizovana je i izrada umjetničke skulpture od starog oružja, autorsko djelo mlade crnogorske umjetnice Lade Perović uz učešće umjetnika iz zemalja regiona. Zahvaljujući zajedničkom trudu i učešću MUP-a Crne Gore, UNDP-a, organizacije "Pax Cristi" i Opštine Podgorica, skulptura je svečano postavljena na platou kod Centra bezbjednosti Podgorica 06. maja 2005.godine. Ova skulptura na najbolji način simbolizuje zajedničko opredjeljenje i odlučnost za ozbiljno bavljenje problemom kontrole i smanjenja oružja u Crnoj Gori.
Počela je nova faza zajedničkog projekta MUP-a Crne Gore i UNDP koja je počela javnom prezentacijom Nacionalne strategije, nakon čega slijede i aktivnosti na izradi akcionog plana za implementaciju strategije, podizanju svijesti građana u pogledu opasnosti od oružja i animiranju medjunarodnih i drugih partnera za podršku daljim projektima na planu kontrole i smanjenja lakog i malokalibarskog naoružanja.
U toku je program edukacije u srednjim školama koji podrazumijeva gostovanje članova Vladine komisije, edukativne časove i praktične prezentacije o rizicima i opasnostima od oružja, posebno za djecu i omladinu. Do sada su ovakve edukativne aktivnosti realizovane u Podgorici, Ulcinju i Budvi, uz izuzetno dobar prijem učenika i opštu ocjenu nastavnika i lokalne zajednice o velikom značaju podizanja svijesti populacije o opasnostima koje donosi oružje. Edukacija će biti nastavljena u školama i u drugim crnogorskim gradovima, a biće intenziviran rad na izradi Akcionog plana za implementaciju Nacionalne strategije, koja se ovim aktivnostima u jednom dijelu već realizuje.
Veoma važan segment djelovanja Vladine komisije, Ministarstva unutrašnjih poslova i Uprave policije je i uništenje oduzetog, vraćenog i rashodovanog naoružanja. U saradnji sa UNDP i Vladom Republike Bugarske, 28. februara 2006. godine je u željezari Nikšić uništeno 2.519 komada oružja i 527.369 komada municije raznog kalibra.